نقشه ترامپ برای معادن و صنایع فولاد ایران

مسئله تحریم های خارجی یکی از آفت هایی ست که طی بیش از یک دهه گذشته سایه سنگین خود را بر روندها و کارکردهای طبیعی اقتصاد کشور انداخته است.از شروع دهه ۹۰ و دولت دوم محمود احمدی نژاد تحریم های سنگین خارجی به ویژه تحریم های آمریکا علیه ایران کلید خورد، تحریم هایی که در آن مقطع بانک مرکزی و بخش نفت را هدف قراد داد.

این دست تحریم ها اما از سال ۱۳۹۷ با خروج ترامپ از برجام با شدت بیشتری در دستور کار ایالات متحده قرار گرفت و تقریبا بیشتر بخش های اصلی و حتی فرعی و شریان های اقتصادی را دربرگرفت.  شوک های ارزی پیاپی و تورم های بالا و همین طور افت شدید سرمایه گذاری و افزایش استهلاک در اقتصاد از جمله عوارض این تحریم ها بر اقتصاد بود.  اما در این میان به غیر از حوزه بانکی و نفتی بخش فلزات و به طور جزئی معادن هم از تحریم های ترامپ بی نصیب نماند. این موضوع حالا از آنجایی بار دیگر اهمیت یافته که این احتمال وجود دارد که دونالد ترامپ بار دیگر و در انتخابات ۲۰۲۴ به راس قدرت اجرایی در ایالات متحده بازگردد و مجددا تحریم های سنگین خود را بر ایران اعمال کند.  نکته جالب این است که تحریم بخش معادن و فلزات در دوران ترامپ مسبوق به سابقه است. در سال ۱۳۹۸ بنابر دستور اجرایی که دونالد ترامپ، رییس جمهور وقت آمریکا صادر کرده بود؛ بخش فلزات و معادن ایران مشمول تحریم ها شد. تحریم هایی شامل صادرات آهن، آلومینیوم، فولاد و مس اعلام شده بود. در آن مقطع اما برخی فعالان معتقد بودند که تحریم ها برای اقتصاد و صنایع و معادن ایران موضوع جدیدی نیست و بیش از تحریم های خارجی باید نگران تحریم های داخلی بود.

تنها به عنوان نمونه بهادر احرامیان، عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران درباره تحریم‌ فلزات ایران گفته بود: «ما باید بیشتر نگران موانع داخلی باشیم تا تحریم‌ها. اثر تحریم‌ها بسته به نوع اعمال آن و نوع همکاری کشورهای طرف قرارداد دامنه متفاوتی خواهد داشت.» البته با این وجود قابل کتمان نیست که اثر تحریم ها بر بخش معدن نسبت به سایر حوزه های اقتصادی و صنعتی طی دوران چهار ساله ریاست جمهوری ترامپ کمتر احساس شد اما با این وجود هزینه هایی را به این بخش تحمیل کرد. هزینه هایی که با توجه به وجود تورم بالا در اقتصاد ایران در مقطع فعلی احتمالا آثار مخرب تری به دنبال خواهد داشت.

حالا به نظر می رسد با قوی تر شدن احتمال پیروزی ترامپ در انتخابات پیش روی آمریکا، متولیان صنعتی و معدنی در داخل باید سناریوی مشخص و کارشناسی شده ای را در جهت افزایش تاب آوری بخش معدن در مقابل تحریم های احتمالی آمریکا طراحی کنند تا برخی اتفاقات دوره قبلی تحریم ها تکرار نشود.